Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách về giáo dục và văn hoá, bà Goli Ameri: Việt Nam là đất nước năng động với nền kinh tế phát triển nhanh và dân số trẻ, do đó, đòi hỏi về nhân lực qua đào tạo với các kỹ năng cần thiết đáp ứng yêu cầu phát triển rất lớn. Hiện nay, nhu cầu về lượng lao động qua đào tạo, có kỹ năng vượt quá mức cung thực tế của VN. Qua tiếp xúc với nhiều DN Mỹ cho thấy, các DN đều quan tâm và muốn đầu tư vào VN nhưng còn quan ngại về khả năng đáp ứng nguồn lao động được đào tạo của VN.
- Nghĩa là người lao động VN còn chưa được qua đào tạo hay đã qua đào tạo nhưng không đáp ứng được yêu cầu?
Vấn đề của VN là các bạn không có đủ số người tốt nghiệp ĐH để làm các công việc cao cấp, chứ không phải không được đào tạo tốt hay được đào tạo mà không đáp ứng tốt yêu cầu.
Người lao động VN nổi tiếng về tinh thần làm việc nhưng chưa đủ số nhân lực theo yêu cầu.
Anh ngữ cũng là một vấn đề lớn đối với người lao động VN hiện nay. Như Thứ trưởng Giáo dục Bành Tiến Long hi vọng, trong 10 năm tới, VN sẽ trở thành đất nước nói tiếng Anh.
3 điểm thống nhất bước đầu
- Kết quả thảo luận bước đầu của Nhóm đặc trách giáo dục Việt - Mỹ như thế nào, thưa bà?
Chúng tôi đã cùng thảo luận về các thách thức mà nền giáo dục VN đang phải đối mặt và tìm giải pháp. Qua một ngày thảo luận dài của Nhóm đặc trách giáo dục, hai bên đã đi đến thống nhất ở ba điểm. Một là, Chính phủ Mỹ thông qua Bộ Ngoại giao Mỹ tài trợ cho 5 học giả Fulbright của Mỹ sang Việt Nam làm việc ở các lĩnh vực mà VN lựa chọn. Đồng thời, Mỹ sẽ tài trợ cho 8 chuyên gia giáo dục VN tới Mỹ, thực hiện nghiên cứu ngắn hạn về lĩnh vực khảo thí của Mỹ.
Phía Mỹ muốn giúp VN cải cách hệ thống nghiên cứu và khảo thí thông qua việc mời lãnh đạo giáo dục và Chính phủ VN đến Mỹ nghiên cứu, làm quen với phương pháp đánh giá ở các trường Mỹ và thực hiện các hợp tác với đồng nghiệp Mỹ. Mỹ cũng sẽ cử chuyên gia khảo thí Mỹ sang VN trong khuôn khổ chương trình Fulbright.
Hai là, hai bên cũng đã thống nhất hai cuộc gặp tiếp theo, một ở Washington vào tháng 11/2009 và cuộc gặp cuối cùng ở Tp. HCM vào tháng Giêng năm 2009.
Ba là, hai bên cũng sẽ bắt đầu thảo luận về việc thành lập Viện Giáo dục Đại học Mỹ ở VN.
- Phản hồi với những đề xuất của phía Mỹ về hợp tác giáo dục như thế nào?
Đến thời điểm này, các phản hồi đều rất tích cực. Hai bên đều muốn đẩy nhanh quá trình hợp tác.
Mỹ muốn giúp VN đưa ra lộ trình phát triển giáo dục ĐH
- Trong bài phát biểu tại cuộc họp của Nhóm đặc trách, bà nhấn mạnh đây là lần đầu tiên Chính phủ Mỹ hợp tác với Chính phủ một nước khác về lĩnh vực giáo dục ĐH. Bà có thể nói cụ thể hơn?
Mỹ quan tâm đến giáo dục ĐH trên toàn thế giới, và có hợp tác với nhiều nước, tuy nhiên với VN, chúng tôi làm những điều khác biệt, độc đáo.
Tại các nước như Ấn Độ, Brazil, những nước có nền giáo dục ĐH tương đối phát triển, chúng tôi đã thành lập Hội đồng giáo dục Đại học, bao gồm đại diện từ khu vực giáo dục ĐH, khu vực tư nhân và các thành phần khác của hai nước để làm việc cùng nhau. Hội đồng này có nhiệm vụ quan trọng là đưa ĐH Mỹ có mối quan hệ toàn diện với ĐH ở các nước đó.
Với VN, lần đầu tiên, Chính phủ Mỹ thực sự làm việc với Chính phủ VN cũng như khu vực tư nhân VN, nhằm thành lập Viện Giáo dục Mỹ tại Việt Nam để đưa ra một lộ trình phát triển giáo dục ĐH cho VN.
Lộ trình đó bao trùm lên cả ba nội dung trong Biên bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục giữa hai nước được ký kết nhân dịp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm Mỹ tháng 6/2008: Tạo sự kết nối nhiều hơn, sâu sắc hơn giữa các trường ĐH hai nước; tăng số SV VN sang Mỹ học và thúc đẩy chương trình giáo dục giúp SV VN có những kỹ năng cần thiết đáp ứng yêu cầu phát triển.
- Trong hai vấn đề ưu tiên: tăng sự kết nối giữa các trường ĐH VN và Mỹ và tăng số SV VN sang Mỹ học, vấn đề nào được ưu tiên lớn hơn, bởi nếu tăng sự kết nối, SV VN sẽ có điều kiện để "du học tại chỗ" thay vì sang Mỹ du học?
Điều này phụ thuộc vào Chính phủ VN. Qua những phản hồi nhận được từ phía VN, thì cả hai nội dung này đều quan trọng và ưu tiên cao. Ba nội dung trong Biên bản ghi nhớ hợp tác giáo dục thực chất đều là các ưu tiên của Bộ Giáo dục Việt Nam và phía Mỹ cũng quan tâm. Chúng tôi muốn tăng số SV VN sang học nhưng cũng muốn các trường ĐH Mỹ tăng cường liên kết với VN.
Tăng sự can dự của DN Mỹ vào giáo dục VN
- Như bà nói, chất lượng nhân lực là một vấn đề lớn với VN và các DN Mỹ đầu tư vào VN cũng gặp những trở ngại. Ngay Intel sang VN cũng chỉ tuyển được 47 sinh viên qua đào tạo đáp ứng được yêu cầu. Vậy cơ chế nào cho sự tham gia của các DN tư nhân Mỹ đào tạo ĐH của VN?
Tăng cường sự tham gia của DN tư nhân Mỹ trong đào tạo ĐH VN chính là lí do để thành lập Nhóm đặc trách về giáo dục. Chúng tôi muốn tạo cơ hội để các DN Mỹ gặp đại diện Chính phủ, Bộ Giáo dục Việt Nam cũng như các trường giáo dục VN, trao đổi nhu cầu của mỗi bên và bàn biện pháp hợp tác.
- Tham gia cuộc họp của Nhóm đặc trách giáo dục, phía Mỹ có sự tham gia của 2 DN tư nhân là Intel và GE trong khi phía VN chỉ có đại diện của Chính phủ và các trường ĐH. Bà có thể nói rõ hơn về sự tham gia của DN tư nhân này?
Intel và GE tham gia họp và trở thành thành viên của Nhóm cố vấn được thành lập ngay sau phiên họp của Nhóm đặc trách. Nhóm cố vấn sẽ được mở rộng thêm, với sự tham gia của các công ty, nhóm tư nhân và các ĐH của Việt Nam và Mỹ.
- Vai trò của Chính phủ như thế nào trong quá trình hợp tác đó?
Chính phủ Mỹ chỉ đóng vai trò tạo điều kiện, đưa các bên đến với nhau.
- Đối với việc Mỹ giúp VN trong thực hiện mục tiêu tham vọng đào tạo 20.000 tiến sỹ đáp ứng yêu cầu giảng viên cho các trường ĐH VN như thế nào, thưa bà?
Trong cuộc thảo luận hôm 22/9, chúng tôi thấy rằng cách tốt nhất để thực hiện tham vọng này là các nghiên cứu sinh sẽ được cử sang Mỹ học và sau đó về nước, tiến hành hợp tác nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của giảng viên Mỹ. Đó là cách để có thể tạo ra một trung tâm nghiên cứu ở tầm toàn cầu cho VN.
ĐH Việt - Mỹ: đang dừng ở nêu yêu cầu và giới hạn của hai bên
- Liệu trường ĐH Việt - Mỹ như mong muốn của hai bên sẽ được thành lập mới hay trên cơ sở nâng cấp và đầu tư thêm vào một trường ĐH đang sẵn có ở Việt Nam? Lộ trình thành lập trường như thế nào?
Còn quá sớm để nói điều đó. Các cuộc gặp của Nhóm đặc trách giáo dục và nhóm cố vấn sẽ bàn cụ thể về vấn đề này. Sẽ có nhiều cuộc gặp như vậy.
Trong các cuộc gặp tiếp theo, khu vực giáo dục ĐH Mỹ sẽ nêu yêu cầu, mong muốn và giới hạn trong hợp tác giáo dục ĐH với VN. Đồng thời, phía VN cũng sẽ đưa ra các mong muốn của mình. Trên cơ sở thảo luận, phía Mỹ sẽ xem xét có thể đáp ứng mong muốn của phía VN như thế nào.
- Bản thân chính phủ Mỹ mong đợi gì từ phía VN trong quá trình hợp tác xây dựng trường ĐH Việt - Mỹ?
Tôi không chắc chúng tôi có mong đợi gì trong vấn đề này. Mỹ quan tâm và muốn giúp VN đạt được nền giáo dục ĐH mà các bạn mong muốn. Chúng tôi cũng mong tăng số SV VN sang học tại Mỹ.
Về cơ bản, Chính phủ Mỹ sẽ đưa khu vực tư nhân, giáo dục Mỹ đến với Chính phủ VN, trao đổi để nắm các nhu cầu, yêu cầu và giới hạn của hai bên, để đưa ra giải pháp có ích cho giáo dục ĐH VN.
Nhóm giáo dục ĐH Mỹ muốn được độc lập
- Vậy khó khăn lớn nhất mà phía Mỹ gặp phải khi thúc đẩy hợp tác giáo dục ĐH như thế nào?
Hiện nay chúng tôi chưa gặp khó khăn gì. Tuy nhiên, khu vực giáo dục ĐH của Mỹ luôn muốn độc lập. Ngay tại Mỹ, với khu vực giáo dục ĐH, Chính phủ cũng không đóng vai trò kiểm soát, điều hành. Bộ cũng không có thẩm quyền pháp lý trong giáo dục ĐH.
Giáo dục ĐH Mỹ hoàn toàn là một nhóm độc lập. Và khu vực giáo dục ĐH Mỹ luôn muốn độc lập, dù đi đâu trên thế giới. Nếu thống nhất theo quan điểm này, mọi việc hợp tác triển khai sẽ tiến rất nhanh.
Nguồn : Vietnam Net
